پژوهه » معیارهای ارزیابی اصالت موضوع
معیارهای ارزیابی اصالت موضوع

در ارزیابی و امتیازدهی به مقاله های پژوهشی اصالت موضوع یکی از امتیازهای آن محسوب می شود. نکتۀ قابل توجه در این زمینه چگونگی بیان این اصالت و دفاع از آن است . در اینجا به چند مورد اشاره می شود که وجود حتی یکی از آنها برای اثبات اصالت یک اثر کافی است.

originality

اجرای تحقیقی که قبلاً انجام نشده است:

بدیهی است هر تحقیقی كه برای نخستین بار انجام شود به گسترش مرزهای دانش كمك می کند و می تواند زمینه ساز پژوه ش های آتی باشد و به همین دلیل اصیل محسوب می شود.

بیان یک ایدۀ تازه به نحوی که قبلاً انجام نشده است:

اثبات اصالت یك پژوهش می تواند جنبه های مختلفی داشته باشد كه یكی از آنها همین بیان ایده های نو است. حتی اگر این ایده ها در یك مقاله فقط در حد طرح موضوع و اشاره به اهمیت آن آورده شود، باز هم دلیلی بر اصالت مقاله به شمار می آید.

استنتاج از ایده های دیگران از زاویه ای نو:

تبیین مبانی نظری هر رشته از مسئولیت های دشوار پژوهشگران آن رشته محسوب می شود. به بیان دیگر پویایی هر رشته به نحو قابل توجهی به تبیین بنیان های نظری آن بستگی دارد و این مهم از رهگذر تلاش های افرادی حاصل می شود كه توانایی استنتاج اید ه های موجود را از زوایای نو دارند.

اجرای یک تحقیق در یک کشور برای اولین بار:

هیچ تحقیقی در خلأ صورت نمی پذیرد و همواره متأثر از مؤلفه های پیدا و پنهانی است كه در زمینۀ تحقیق وجود دارند. از این رو هرگاه پژوهشی برای اولین بار در یك کشور انجام شود، حتی اگر این تحقیق قبلاً نیز در كشور دیگری انجام شده باشد، اصیل محسوب می شود. اصالت چنین پژوهشی ناشی از عوامل زمینه ای است كه متغیرهای تحقیق را تحت تأثیر قرار می دهند. بویژه این رویكرد در مطالعات علوم انسانی و اجتماعی اهمیت بسزایی دارد.

استفاده از تکنیک های موجود برای منظوری تازه:

در هر حوزۀ مطالعاتی، ابزار و رو ش های پذیرفته شد ه ای وجود دارد كه مورداستفادۀ محققان قرار می گیرند. پژوهشگرانی كه با تکیه بر خلاقیت و نوآوری خود توان گذر از قلمرو روش شناختی موجود را دارند، امكان اجرای مطالعات اصیلی را خواهند داشت كه اصالت آنها بیش از آنكه وابسته به اصالت موضوع موردبررسی باشد، مدیون نوآوری در مبانی رو ش شناختی پژوهش است.

گذر از مرزهای روش شناسی رشتۀ خود:

گرچه هریك ازحوز ه های مطالعاتی مبانی روش شناختی خاص خود را در تحقیق دارند، شباهت ها و اصول مشتركی میان آنها می توان یافت كه زمینه ساز خلق پژوهش های اصیل خواهند بود.

مشارکت در دانش:

مشاركت در دانش به سه شكل رخ می دهد؛ نخست مشاركت یک تحقیق در مبانی نظری یك رشته است که می تواند ضامن اصالت آن باشد. دوم مشاركت در عمل به منظور حل مشکلی که زمینه ساز اجرای پژوهش شده است می تواند این هدف را تأمین كند. سرانجام مشاركت در تدوین خط مشی و تصمیم گیری می تواند دلیلی بر اصالت یك مقاله محسوب شود.

استمرار یک کار اصیل دیگر:

یكی از معیارهای ارزیابی مطالعات تحقیقی سنجش توان آنها در فراهم آوری زمینۀ لازم برای آیندگان است. در مقایسۀ دو پروژۀ تحقیقی مشابه پروژه ای امتیاز بیشتری می گیرد كه زمینه ساز فعالیت های گسترد ه تری است. همۀ فعالیت هایی كه ادامه دهنده یك كار اصیل باشند، همچنان اصالت لازم را برای انتشار دارند.

از بیست مؤلفه موجود در یک مقاله، اصالت موضوع مربوط به محتوای مقاله است که داوران مقالات ارزش ویژه ای برای این قسمت محتوایی مقاله قائل هستند.