Slide 1 Slide 2
پژوهه » تفاوت تحقیق کمی و کیفی در چیست؟
تفاوت تحقیق کمی و کیفی در چیست؟

معمولا به دو شکل تحقیق های کمی و کیفی از هم تفکیک می شوند. شکل اول، نوع داده های (Data type) مورد استفاده است. اگر داده های ما عددی (Numerical) باشند آن وقت روش تحقیق ما کمی است و اگر داده های ما متن (Text) باشند، تحقیق ما کیفی است. مثلا اگر در تحقیقی سرعت یادگیری دانش آموزان را اندازه گرفته ایم، داده کمی داریم ولی اگر از مدیران یک شرکت در مورد دیدگاهشان نسبت به نحوه بازنگری استراتژی شرکت مصاحبه کرده باشیم، داده های ما کیفی هستند.

این تفکیک در نگاه اول ساده است اما بعضی جاها مشکل ساز است. مثلا در تحقیقی که سرعت یادگیری دانش آموزان را اندازه گرفته ایم، اگر اندازه گیری ما بر مبنای این باشد که پاسخ ها به جای عدد، به شکل عبارت های کیفی باشند (سرعت بالا، سرعت متوسط، سرعت پایین) آن وقت آیا تحقیق ما کمی است یا کیفی؟ یا مثلا در تحقیقی که با مدیران صحبت کردیم، اگر مدیر مرتب اعداد و ارقامی در مورد میزان سود و زیان شرکتش ارایه کند، آن وقت آیا تحقیق ما کمی است یا کیفی؟ پس بهتر است که به تفکیک دوم که در نکته بعدی بیان می کنیم توجه کنیم.

 

در نکته قبل گفتیم که تفکیک بین تحقیق کمی و کیفی بر اساس نوع داده (Data Type) بعضا مشکل ساز است. به همین خاطر، بهتر است که این تفکیک را بر اساس هدف تحقیق (Research Goal) انجام بدهیم. اگر هدف از تحقیق این باشد که یک نتیجه گیری از رفتار یک پدیده بکنیم که قابل تعمیم به مصادیق دیگر آن پدیده باشد، تحقیق ما کمی است. مثلا با مطالعه یک نمونه ۲۰۰ تایی از دانش آموزان می خواهیم بفهمیم که میزان کار کردن با کامپیوتر چه تاثیری بر تمرکز آنها دارد و هدف ما این است که از این بررسی یک نتیجه قابل تعمیم به دانش آموزان دیگر بگیریم. اما اگر هدف تحقیق این باشد که یک پدیده خاص را به صورت عمیق درک کنیم، تحقیق ما کیفی است. مثلا اگر قرار است که فقط یک حادثه تصادف اتوبوس دانش آموزان در شیراز را مطالعه کنیم و ابعاد و زوایای آن را دقیقا بررسی کنیم (بدون اینکه بخواهیم یافته های خود را به سایر سوانح تصادف اتوبوس دانش آموزان تعمیم بدهیم) آن وقت روش تحقیق ما کیفی است.