پژوهه » راهنمای انتخاب موضوع پایان نامه
راهنمای انتخاب موضوع پایان نامه

انتخاب موضوع جدید و مناسب برای پروپوزال، پایان نامه، پروژه های دانشجویی و هرگونه طرح تحقیقی تابع قواعد و اصول مشخصی است. اینگونه نیست که بتوان از روی هوا موضوع انتخاب کرد.
همه انسان ها در هر جایگاه فکری که باشند؛ چه بی سواد یا با سواد، پیر یا جوان، بزرگ یا کوچک، همواره در حال آموختن و یادگیری هستند.دیدن یک منظره یا صحنه در حالت عادی زندگی نیز آموزه ای برای یادگیری به شمار می آید.هرچه یادگیری بیشتر و عمیق تر باشد به همان اندازه بر پرسش های ذهنی افراد نیز افزوده می شود.
به قول معروف انسان هر چه بیشتر بداند خاضع تر است زیر پرسش های بیشتری در ذهن او شکل می گیرد و به همان میزان می داند که علم او اندک است و چیزهایی زیادی هستند که او نمی داند.همین پرسش ها و همین آگاهی نسبت به اینکه او نمی داند سرآغازی برای پژوهش و دانستن خواهد شد.
پرسشی در ذهن شکل می گیرد و انسان تلاش می کند تا جواب درستی برای آن بیابد.آن پرسش چیست؟ چه متغیرهایی دارد؟ یعنی چه مفاهیمی آن پرسش را شکل داده اند؟
به عنوان مثال دانشجو می پرسد: آیا افرادی که دیابت دارند انسان های غمگینی هستند؟ یا آیا غمگینی در ابتلای افراد به بیماری دیابت نقش دارد؟
این پرسش ها نقطه آغازی است تا پژوهش گر بتواند موضوعی علمی برای پژوهش انتخاب کند. متغیرهایی مانند دیابت، شادکامی، غم و اندوه و… در این پرسش ها دخیل هستند.
پس در می یابیم که هرچه بیشتر بدانیم سوال های بیشتری در ذهن ما شکل می گیرد. برای دانستن بیشتر باید مطالعه کنیم.

چه چیزی را برای انتخاب یک موضوع پایان نامه ارشد مطالعه کنیم؟
مطالعه باید دو جنبه اساسی داشته باشد:
۱- مطالعه مطالب خوب و مفید درباره متغیرهای مطرح در زمینه رشته تحصیلی شما که معمولا کتاب های درسی از این نوع اطلاعات انباشته است. همچنین مقالات زیادی که در سایت های معتبر منتشر شده است چنین خوراکی به شما می دهد.
۲-شاید سوالی که برای شما پیش آمده قبلا به ذهن دیگران نیز خطور کرده باشد و در همان زمینه دست به تحقیق زده باشند. پس بهتر است با استفاده از پایگاه های علمی داخلی و خارجی در این باره جستجو کنید و مقالات مختلف را مطالعه کنید تا ببینید آن ها به چه نتیجه ای رسیده اند و نیز برای تکمیل پژوهش های خود چه پیشنهادی داده اند.
۳- با توجه به اینکه مشکل بسیاری از عزیزان، انتخاب موضوع مناسب می باشد، اولین پیشنهاد ما، بررسی اولویت های پژوهشی سازمان ها و نهادهاست که مفصلا در مورد مزایای آن در کانال صحبت کرده ایم، به شرط آنکه با روحیات و توانایی های شما سازگار باشد. بنابراین بررسی اولویت های پژوهشی را فراموش نکنید.

بررسی پایگاه اطلاعاتی مقالات و پژوهش ها
برخی از این پایگاه ها عبارتند از : سایت نورمگز، پایگاه SID، پایگاه مگیران، سایت ساینس دایرکت، سایت الزویر و… بسیاری سایت های دیگر که انبوهی از مقالات و سوابق تحقیقات انجام شده را به رایگان یا در ازای دریافت مبلغی اندک در اختیار شما قرار می دهند.

مراحل انتخاب موضوع پایان نامه ارشد
مرحله اول: تهیه یک کاغذ و قلم.
مرحله دوم: مطالعه مقالات منتشر شده در سایت به صورت تصادفی و یادداشت کردن مفاهیم یا متغیرهایی که به نحوی یا برای شما جالب بوده است یا به آن علاقه دارید. نکته: می توانید با برنامه ریزی در چندین روز و نوبت به سایت مراجعه کرده و این مطالب را مطالعه کنید.
مرحله سوم: بررسی متغیرها و موضوعات نوشته شده و حذف برخی از آن ها جهت کوتاه کردن لیست.
مرحله چهارم: جستجوی مهم ترین متغیرها در این سایت با استفاده از نوار ابزار جستجو که در بالا آمده است و یافتن مطالب مرتبط تر و مطالعه دقیق تر آن مطالب مرتبط.
مرحله پنجم: ترکیب متغیرها و روش انجام تحقیق و تولید یک موضوع.
مرحله ششم (دلخواه): مشورت با کارشناسان سایت در خصوص موضوعی که انتخاب کردید.
مرحله هفتم: ارائه موضوع به استاد راهنما جهت تایید.

پنج اشتباه در انتخاب موضوع پایان نامه
پنج اشتباه رایج را که دانشجویان در انتخاب موضوع پایان نامه ارشد کمتر به آن توجه دارند بشناسید:
۱- موضوعاتی را که در سایت های اینترنتی نوشته شده است می توان برای انجام تحقیق انتخاب کرد.
اما: همه این موضوعات سوخته و تکراری است.
۲- تایید استاد به منزله تایید نهایی موضوع است.
اما: تا زمانی که شروع پژوهشی موضوع را تایید نکند و استعلام آن از ایرانداک گرفته نشود موضوع نهایی نیست.
۳- بهترین موضوع آن است که متغیری جدید داشته باشد که تا به حال کسی ندیده است.
اما: بهترین عنوان و جدیدترین موضوع آن است که مسئله ای جدید بیان نماید.
۴- روش تحقیق در انتخاب موضوع اهمیت زیادی ندارد.
اما: هر روش تحقیق نوع کار شما را تعیین می کند که دانشجو باید براساس هدف خود یکی را انتخاب کند.
۵- انتخاب موضوع کلا کار سختی نیست و دانشجو تنها به دلیل تجربه کم نمی تواند موضوع انتخاب نماید و اساتید اینگونه نیستند.
اما: انتخاب موضوع پایان نامه حتی برای بزرگترین اساتید هم دشوار است و تنها راه آن مطالعه زیاد جدیدترین تحقیقات، و اندیشیدن زیاد به این مسئله است.