پژوهه » تحقيق توصيفى زمينه‌ياب يا پهناگر
تحقيق توصيفى زمينه‌ياب يا پهناگر

اين تحقيق به مطالعهٔ ويژگى‌ها و صفات افراد جامعه مى‌پردازد و وضعيت فعلى جامعهٔ آمارى را در قالب چند صفت يا متغير مانند سن، جنس، وزن، درآمد، وضع زندگي، تحصيل، سواد، تأهل، برخوردارى از وسيله يا امکانى خاص نظير وسيله نقليه، خانه و غيره مورد بررسى قرار مى‌دهد. گاه از تحقيقات توصيفى زمينه‌ياب به تحقيقات پيمايشى نيز تعبير مى‌شود که هدف آن شناخت صفات، ويژگى‌ها، عقايد، نگرش‌ها، رفتارها و ساير مسائل افراد يک جامعه از طريق مراجعه به آنهاست.

اين تحقيقات مى‌تواند سطحى باشد يا عمق بيشترى داشته باشد؛ مثلاً سرشمارى‌هاى عمومى يا نمونه‌اى که براى کسب اطلاع در مورد جمعيت و ويژگى‌هاى آن و توزيع صفات بين افراد جامعه است، يا نظرخواهى‌هايى که دربارهٔ يک نامزد انتخاباتى يا نوع خاصى از کالا و خدمات انجام مى‌پذيرد و به پيمايش افکار عمومى معروف است بيشتر جنبهٔ سطحى دارد. اين‌گونه تحقيقات را ممکن است مؤسسات خاصى که حرفه‌اى هستند انجام دهند يا ستاد انتخاباتى يک نامزد انتخاباتي، شرکت يا مؤسسه توليدکنندهٔ کالا و خدمات، يا دواير دولتى اقدام به چنين بررسى‌ها و پيمايش‌هايى بنمايند؛ براى مثال، مؤسسات گالوپ، روپر، هاريس و کروسلى (روش‌هاى تحقيق در علوم تربيتى و رفتاري؛ ص ۱۳۰) اقدام به چنين پيمايش‌هايى مى‌نمايند و گاه افکار عمومى را با توجه به طبقه‌بندى افراد برحسب سن، جنس، سطح تحصيلات، شغل، سطح درآمد، محل سکونت و وابستگى‌هاى سياسى و حزبى مطالعه و موقعيت يک نامزد انتخاباتى را در بين مردم ارزيابى مى‌کنند.