پژوهه » برخی از مهمترین معیارهای داوری مقاله
برخی از مهمترین معیارهای داوری مقاله

داورها و ارزياب‌ها چه معيارهايي را در رد يا قبول مقاله دخالت مي‌دهند:
۱- اولویت مساله:كه مسأله مقاله داراي اولويت يا اهميت است يا نه؟ اين اهميت از چند جهت است: الف- به روز بودن و مبتلا به بودن. ب- جهت‌گيري تاريخي يا تطبيقي داشتن. ج- پاسخگوي خلأهاي معرفتي بودن د- پاسخگوي نيازهاي اجتماعي و جهاني.

۲- استاندارد بودن عنوان

۳- حساسيت داورها به رخنه‌ها و خطاهاي منطقي: مهم نيست چه حرفي مي‌زنيد. مهم اين است كه دليل، دليلي درست، صلاحيت‌دار و كافي باشد.
۴- عدم تعصب نويسنده.
۵- متناسب بودن روش با مسأله: هر مسأله‌اي روش خاص خود را مي‌طلبد. اگر مسأله تاريخي است بايد به روش خاص تحليلگر تاريخي، مسأله طرح و حل گردد.
۶- غنا و عمق تحليل: تحليل بايستي غني و ژرف باشد و نيز حضور نويسنده و تحليلگر به چشم بيايد. به عبارت ديگر، سرتاسر مقاله “قال” و “يقول” نباشد بلكه به نحو چشمگير “اقول” هم داشته باشد.
۷- ناروا نبودن تعميم‌ها: تعميم ناروا از مصاديق خطاي منطقي است. نمي‌توان با ذكر يكي دو مورد، مطلب را به همه موارد تعميم داد.
۸- به كار نبردن اصطلاحات غيرفني: بايد فرق بين اصطلاحات دقيقاً روشن باشد مثلاً در يك مقاله فقهي فرق “عام و مطلق” دقيقاً براي نويسنده مشخص باشد.
۹- زبان خطابي نداشتن: زبان مقاله بايد دقيق و مطابق با همان رشته علمي باشد.
۱۰- عدم كلي‌گويي: ادعاهاي گزاف با عباراتي چون: “گفته شده”، “مي‌گويند” اشتباه است. بايستي گوينده سخن معين و مشخص باشد.
۱۱- عدم فقر منابع: مصاديق فقر منابع عبارتست از: الف- فقدان منابع ب- استفاده از منابع دست چندم ج- فقدان منابع به روز د- استفاده از منابع غيرمعتبر ه‍- سوء استفاده از منابع به عبارت ديگر لشكركشي منابع نباشد يعني هدف نبايد تكثير بدون جهت منابع باشد.
تذكر: در مورد مراجعه به اينترنت، در مقام نقد، به هر سايتي مي‌توانيد ارجاع دهيد. و نيز به برخي سايت‌هاي آكادميك (مراكز پژوهشي و آماري و… ) مي‌توان ارجاع داد. اما در رشته های علوم پایه و فنی مهندسی و بسیاری از رشته های علوم انسانی ارجاع به وبسایت در کل جایز نیست.
۱۲- عدم جهت‌گيري‌هاي تجويزي توأم با ارزش داوري: لحن مقاله نبايد بر اساس “بايد و نبايد” باشد بلكه بايد بر اساس “هست و نيست” باشد. مثلاً بايد بگوييم انبياء معصوم هستند و دلايلش ذكر گردد نه اينكه انبياء بايد معصوم باشند.